تندروها؛ سخت اما مصلحت اندیش

کریسشن ساینس مانیتور
کریسشن ساینس مانیتور

» نگاه کریستین ساینس مانیتور به سیاست اوباما در قبال ایران

rahekhod.jpg

اسکات پترسن ‏

محافظه کاران ارشد ایران با ایجاد مانع و پافشاری بر روی برخی مواضع، ‏دولت اوباما را که به دنبال راهی برای آغاز گفتگو با جمهوری اسلامی و ‏مصالحه است، در تنگنا قرار داده اند.‏

به نظر می رسد پس از 30 سال دشمنی و خصومت، چنین موضع گیری هائی ‏به ناممکن شدن تغییر منجر‎ ‎شود. با این حال تحلیلگران می گویند ممکن است ‏چنین مواضعی، بازتابی از یک بلوف سیاسی باشد، زیرا این سید علی خامنه ‏ای رهبر عالی ایران است که تصمیم آخر را درباره برقراری هرگونه رابطه ‏ای با آمریکا می گیرد. ‏

حسین شریعتمداری از جمله افراد گوش به فرمان رهبر ایران است که مدیریت ‏روزنامه تندروی کیهان را برعهده دارد و درعین حال، نماینده خامنه ای در آن ‏روزنامه است. او نتیجه گیری سخت گیرانه ای از اقدامات گذشته آمریکا در ‏ایران، از کودتای طرح ریزی شده سیا در سال 1953 گرفته تا منفجر شدن ‏هواپیمای مسافربری ایران توسط ناو آمریکائی در سال 1988 که منجر به ‏کشته شدن 290 مسافر شد، دارد. ‏
شریعتمداری در مصاحبه ای گفت: «از آن زمان تا کنون آمریکا هر روز یک ‏مشکل جدید بوجود آورده است، حالا هم بر روی مسأله هسته ای دست گذاشته ‏است. این بهانه است. آنها یک چیز دیگر برای بهانه جوئی پیدا می کنند. با ‏درنظر گرفتن همه اینها، آمریکا دشمن ماست ، پس جائی برای دوستی باقی ‏نمی ماند.»‏

دیدگاه های خشک شریعتمداری موحب شده وی را با مجری رادیوئی تندروی ‏آمریکا- راش لیمبا- مقایسه کنند. با این حال تحلیلگران می گویند خامنه ای گاه ‏و بیگاه برای حفظ نظامی اسلامی، دست به مصلحت اندیشی زده است. او در ‏گذشته اجازه کمک به آمریکائی ها در مسائلی نظیر افغانستان و عراق را داده ‏است. ‏

ریچارد هولبروک فرستاده آمریکا به افغانستان نیر در هفته جاری گفت «کاملاً ‏آشکار است ایران نقش مهمی در افغانستان ایفا می کند.» و اینکه ایران ‏‏«وظیفه قانونی هم برای ایفای نقش در منطقه دارد.» مطمئناً این اظهارات با ‏استقبال ایران روبرو شده است. ‏

صدای مصلحت اندیشانه تری از سوی علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران و ‏چهره نزدیک به خامنه ای، به گوش می رسد. وی گفت: «آمریکا در گذشته پا ‏بر روی حقوق ایران گذاشته است.» این مذاکره کننده ارشد سابق ایران روز ‏یکشنبه در تهران گفت: «ضمناً آمریکا باید نحوۀ رفتار خود در برابر مردم ‏ایران را تغییر دهد. آمریکا باید به جای بازی بوکس، شطرنج بازی کند.»‏

یک بازمانده جنگی می گوید بدترین سناریو به مواضع افراطی خامنه ای باز ‏می گردد. «برخی اعتقاد دارند ایران هیچگاه قدرتمندتر از این نبوده است، و ‏دشمنان ایران هیچگاه ضعیفتر از این نبوده اند، بنابراین اکنون زمان مصالحه ‏نیست.»‏

آقای احمدی نژاد شروطی را برای گفتگو تعیین کرده که پذیرش برنامه هسته ‏ای ایران از سوی آمریکا، پذیرفتن ایران به عنوان قدرت منطقه ای، ‏عذرخواهی آمریکا به خاطر رفتار «سلطه گرانه» در گذشته از آن جمله اند. در ‏عین حال، محافظه کاران افراطی نیز از واژۀ دوستانه «گفتمان» با آمریکا ‏سخن به میان آورده اند. ‏

احمد توکلی چهره بانفود محافظه کار و رئیس مرکز تحقیقات مجلس ایران می ‏پرسد: «ما برای برقراری رابطه با آمریکا چه کار نکرده ایم؟ رئیس جمهور ما ‏نامه فرستاد و اندیشمندان آمریکائی را دعوت کرده است. او خواستار مناظره با ‏جورج بوش هم شده بود. ما همیشه دنبال رابطه بوده ایم، اما نه با امپریالیسم.»‏

محافظه کاران ایران می گویند اقدامات آمریکا علیه ایران حقیقت دارند، ‏درحالیکه اتهامات متقابل آمریکا از جمله نقش ایران در حملات سال 1983 به ‏کشتی های آمریکائی و سفارت آمریکا در لبنان و یا دست داشتن در انفجار ‏پایگاه های نظامی آمریکا در عربستان سعودی فقط «اتهام» هستند. ‏

وقایع حال حاضر به روشن تر شدن موضوع کمک می کنند. واکنش سرد ‏آمریکا در برابر تهاجم اسرائیل به غزه و تلفات زیاده از حد فلسطینی ها در این ‏ماجرا، آزمونی بود که به اعتقاد دست راستی های ایران، اوباما در آن شکست ‏خورده است. ‏

شریعتمداری در این باره می گوید: «در بحث غزه، 100000 نفر از مردم ‏انگلستان به اعتراض دست زدند. آقای اوباما هیچ موضعی اتخاذ نکرد. مردم ‏دنیا می بینند چه اتفاقی افتاده و با این حال، اوباما سکوت کرده است. چطور می ‏توانند انتظار تغییر را داشته باشند؟»‏
شریعتمداری سرنوست تیم بدمینتون زنان آمریکا که ابتدا برای شرکت در ‏مسابقات 6 فوریه به ایران دعوت شدند اما سپس برای آنها روادید ورود به ‏ایران صادر نشد، را به غزه ربط می دهد. ‏

تحلیلگران در آمریکا می گویند از دید تهران، بعید است آمریکا دست از ‏پشتیبانی از اسرائیل بردارد. در ضمن انتظار نمی رود ایران در پشتیبانی از ‏حماس و حزب الله تردیدی به خود راه بدهد. علی اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس ‏جمهور اسبق ایران به تلویزیون المنار متعلق به حزب الله لبنان گفت: « آنها ما ‏را به پشتیبانی از تروریسم متهم می کنند و از حزب الله لبنان و مقاومت ‏فلسطین نام می برند. آیا اینها تروریسم است؟ اینها مردم مخالفی هستند که به ‏مقاومت مشغول اند.» ‏

ایران و آمریکا می گویند منتظر علائم مثبت هستند اما درعین حال منتظرند ‏طرف دیگر تغییر را آغاز کند. شریعتمداری نیز می گوید روابط نزدیک، چارۀ ‏کار نیست. «تحریم ها، آسیب به بار آورده اند. اما هزینه ای که آنها می خواهند ‏برای خلاص شدن از تحریم ها پرداخته شود، خیلی بیشتر است. ایران روابطش ‏را با آمریکا قطع کرد، و در عین حال به فضا دست یافت و دانش فنی هسته ای ‏کسب کرد و قدرت بیشتری در منطقه به دست آورد.»‏

منبع: کریستین ساینس مانیتور- 18 فوریه - 2008‏