مازیار بهاری
کسری نوری نگران است. این روزنامه نگار 38 ساله ایرانی در باره نتیجه انتخابات هفته آینده مجلس ایران نگران است. ولی در عین حال نگرانی های شخصی هم دارد. با تشدید روند توقیف روزنامه های اصلاح طلب توسط تندرو های نظامی و قضایی به جرم اشاعه اکاذیب و اقدام علیه امنیت ملی، نوری ظرف ده سال گذشته ده بار شغل خود را از دست داده است. او اکنون نگران تامین هزینه زن و فرزند 3 ساله خود است. او می گوید: “در فکر یافتن ممر دیگری برای درآمد هستم. در ایران نمی توان با درآمد روزنامه نگاری زندگی کرد.”
او می گوید: “من فکر می کردم با وجود مجلسی متشکل از تند رو ها لازم است که برای بیان نظرمردم و انتقاد از سیاست های احمدی نژاد، اصلاح طلبان به مجلس راه یابند.” وی با این نگاه برای انتخابات 14 مارس ثبت نام کرد که با مانع شورای نگهبان مواجه شد. روحانیونی که در شورای نگهبان حضور دارند ماموریت دارند هر اصلاح طلبی را که جرات کرده است ثبت نام کند، رد صلاحیت کنند.
چند روز پس از ثبت نام وی، بازرسانی از سوی شورای نگهبان به محله ای که او در آن زندگی می کرد رفتند. وی می گوید: “آنها از همسایگان در مورد زندگی خصوصی من سوال می کردند. از سبزی فروش محل پرسیده اند آیا به زنان با شهوت نگاه می کند؛ آیا همسر وی حجاب را رعایت می کند؛ از سبزی فروشی چه می خریم؟ انواع سوالاتی که هیچ ارتباطی با صلاحیت من به عنوان کاندیدای مجلس ندارد.” وی معتقد است که وی خوش شانس است چون در مواردی در مورد روابط نامشروع کاندیدا ها با زنان نیز سوال شده بود. هیچ گزارشی مبنی بر اینکه سوالات مشابهی در باره کاندیدا های محافظه کار نیز شده باشد وجود ندارد. خود بازرسان اساسا از محافظه کاران هستند.
نوری به سه دلیل رد صلاحیت شده است: عدم التزام به اسلام، عدم اعتقاد به ولایت فقیه و بدنامی. دلایلی که برای رد صلاحیت همه اصلاح طلبان عنوان می شود. نوری که در یک خانواده مذهبی بزرگ شده است معتقد است که مسلمان خوبی است و شهرت خوبی هم در میان مردم دارد.
بسیاری از میانه رو ها این روند انتخابات “پیش از انتخابات” را نوعی کودتا به شمار می آورند. اصلاح طلبان می گویند سپاه پاسداران در سال 2005 با استفاده از نیروهای بسیجی و سپاهی توانست احمدی نژاد را بر سر قدرت آورد. سعید شریعتی ، سخنگوی جبهه اصلاح طلبان می گوید: “سپاه پشتیبان تندرو هاست. شورای نگهبان کاندیداهارا رد صلاحیت نکرده است. در واقع پنج یا شش فرمانده نظامی و اطلاعاتی هستند که در مورد صلاحیت کاندیداها تصمیم می گیرند.”
تورم شدیدی و وضعیت اقتصادی نابسامان مسلما باعث کاهش نسبی محبوبیت احمدی نژاد شده است ولی هنوز بسیاری این چنین فکر نمی کنند. معصومه رمضانی، مادر پنج فرزند در روستای لالین در نزدیکی ساوه، بیوه ای است که با کار نظافت زندگی خود را می گذراند. وی می گوید سال گذشته احمدی نژاد در سفرش به این منطقه معادل نه هزار دلار به وی وام داده است. او می گوید: “مردم در تهران حرف می زنند ولی به فکر مردم فقیر روستا ها نیستند. ولی خدا احمدی نژاد را حفظ کند.” وی به چه کسی رای میدهد؟ به هر که از احمدی نژاد حمایت می کند.
با این حمایت طبیعی است محافظه کاران در انتخابات مجلس پیروز شوند. اصلاح طلبان از محبوبیت احمدی نژاد در روستاها و شهر های کوچک آگاه هستند ولی معتقدند او این محبوبیت را به قیمت نابودی مملکت در دراز مدت به دست آورده است. نوری می گوید: “او مملکت را مانند بنگاه خیریه اداره می کند و پول راحت تحصیل شده نفت را میان مردم پخش می کند، بدون اینکه به عوارض فاجعه بار تورمی آن اهمیتی بدهد. تنها علت نجات احمدی نژاد قیمت بالای هزار دلار نفت است. اگر قیمت نفت کاهش یابد مملکت با ورشکستگی و هرج و مرج روبرو خواهد شد.” اصلاح طلبان، مانند نوری معتقدند یک فاجعه اقتصادی یا یک تهدید نظامی، مثلا از سوی آمریکا یا اسرائیل، باعث هشدار به تندرو ها – و بخصوص آیت الله خامنه ای - خواهد شد تا عواقب سیاست های پوپولیستی احمدی نژاد را احساس کند.
امکان چنین چیزی در کوتاه مدت وجود ندارد. لذا میانه رو ها دو مطلب را دنبال می کنند. آن ها از یک سو می خواهند حضور مختصری را در مجلس داشته باشند تا حیات سیاسی خود را حفظ کنند. شریعتی می گوید: “اگر این کار را نکنیم تندرو ها تمام کرسی های مجلس را گرفته و تمام دفاتر ما را خواهند بست و این آخر کار است.” این سیاست بقا از سوی دیگر این مجال را فراهم می آورد که اصلاح طلبان خود را برای انتخابات ریاست جمهوری 2009 آماده کنند. ولی اصلاح طلبان از طرف دیگر باید ابتدا بر اختلافات داخلی خود فائق آیند. کاندیداهای ریاست جمهوری آینده محمد خاتمی، رئیس جمهور قبلی ایران و مهدی کروبی، سخنگوی سابق مجلس هستند که بیشترین شانس را در عبور از فیلتر شورای نگهبان خواهند داشت. اکنون فهرست های جداگانه ای از سوی اصلاح طلبان برای شرکت در انتخابات مجلس ارائه شده است. کروبی در مصاحبه اختصاصی با روزنامه نیوزویک گفت افراطوین اصلاح طلب که اصل نظام را زیر سوال بردند به ضرر اصلاح طلبان کار کرده اند. از سوی دیگر متحدین خاتمی می گویند کروبی یک متظاهر است و یک اصلاح طلب واقعی نیست.
نوری، در آستانه انتخابات مجلس بطور رایگان برای یک وب سایت متعلق به اصلاح طلبان کار می کند. او همراه با همفکران خود سعی می کند به شکست قریب الوقوعشان فکر نکند و چهره شجاع رد صلاحیت شدگان را که از احمدی نژاد خسته شده اند نشان دهد. اصلاح طلبان بطور خصوصی می گویند بیش از 40 کرسی از 290 کرسی مجلس را به دست نخواهند آورد. همین مختصر به بقای آن ها تا انتخابات بعدی کمک خواهد کرد.
منبع : نیوزویک - 7 مارس